مزایا و معایب مدل کسب و کار

مدل‌های کسب‌وکار ساختاری است که نشان می‌دهد چگونه شرکت‌ها می‌توانند از منابع خود برای ایجاد ارزش برای مشتریان خود و ایجاد جریان‌های درآمد استفاده کنند. بسیار مهم است که یک مدل کسب و کار خوب طراحی کنیم که با ماموریت و چشم‌انداز شرکت‌ها همسو باشد. این ساختار نحوه‌ی عملکرد سازمان، تصمیم‌گیری و ارائه محصولات یا خدمات خود را تعیین می‌کند. اما از آن‌جایی که هیچ سیستمی مطلقا خوب یا بد نیست در این مقاله به مزایا و معایب مدل‌های کسب و کار می‌پردازیم.

 

مزایای مدل‌های کسب و کار

1) جهت دهی روشن: مدل‌های کسب‌وکار جهت روشنی را ارائه می‌کنند و به اولویت‌بندی اهداف سازمانی کمک می‌کنند، زیرا آنچه شرکت انجام می‌دهد، مخاطبان هدف خود و کانال‌هایی که از طریق آن‌ها به مشتریان می‌رسد را مشخص می‌کند. این جهت به تیم‌ها کمک می‌کند تا در یک راستا باقی بمانند و تلاش‌های خود را بر روی دستیابی به اهداف مشترک متمرکز کنند.

 

2) بهینه‌سازی منابع: یک مدل تجاری خوب طراحی شده می‌تواند به بهینه‌سازی منابع کمک کند. با شناسایی جریان‌های درآمدی کلیدی و محرک‌های هزینه، شرکت‌ها می‌توانند منابع را برای به حداکثر رساندن تأثیر خود تخصیص دهند. به عنوان مثال، یک خرده فروش آنلاین ممکن است برای افزایش فروش و در عین حال به حداقل رساندن هزینه‌های موجودی، برای بازاریابی و تدارکات بیشتر هزینه کند.

 

3) مزیت رقابتی: یک مدل کسب و کار منحصربه‌فرد می‌تواند مزیت رقابتی پایداری را ارائه دهد. هنگامی که یک شرکت با ارائه روشی جدید یا بهتر برای ایجاد ارزش برای مشتریان خود را متمایز می‌کند، می‌تواند به ایجاد موقعیت قوی‌تری در بازار کمک کند. به عنوان مثال، مدل کسب و کار آیتونز اپل (iTunes) با اجازه دادن به مشتریان برای خرید ترک‌های آهنگ‌ به جای آلبوم کامل، خود را از فروشگاه‌های موسیقی سنتی متمایز کرد.

4) تنوع در درآمد: یک مدل کسب و کار قوی می‌تواند جریان‌های درآمدی متعددی را فراهم کند و وابستگی به یک محصول یا خدمات را کاهش دهد. تنوع می‌تواند ثبات مالی را بهبود بخشد و از کسب و کارها در برابر رکود اقتصادی محافظت کند. به عنوان مثال، آمازون دارای چندین جریان درآمد از جمله خرده فروشی آنلاین، تبلیغات و محاسبات ابری است.

 

در این بخش تنها به بخشی از مهم‌ترین محاسن مدل کسب و کار پرداختیم و قطعا مزایای دیگری نیز وجود دارد.

 

معایب مدل‌های کسب و کار

1) سختی: یک مدل کسب ‌و کار زمانی که بیش از حد سفت و سخت شود می‌تواند یک نقطه ضعف باشد. وقتی که بوم کسب و کار یک شرکت مبتنی بر یک فناوری یا محصول خاص است، ممکن است نتواند خود را با تغییرات بازار تطبیق دهد و منجر به منسوخ شدن آن شود. مدل کسب و کار سنتی کداک مبتنی بر عکاسی و فیلم بود که پس از محبوب شدن دوربین‌های دیجیتال و گوشی‌های هوشمند قدیمی شد.

 

2) تقلید ناپذیری: تکرار مدل‌های کسب‌وکار منحصربه‌فرد ممکن است دشوار باشد، اما شرکت‌های موفق در نهایت رقبایی را جذب می‌کنند که تلاش می‌کنند موفقیت آن‌ها را تقلید کنند. هنگامی که یک مدل کسب و کار در بازار آشکار شد، کپی کردن آن برای سایر شرکت‌ها آسان است. اینمی‌تواند به جنگ قیمت گذاری و کالایی شدن محصولات یا خدمات منجر شود و حاشیه سود را کاهش دهد.

 

3) مقیاس‌پذیری محدود: برخی از مدل‌های کسب‌وکار ممکن است به دلیل تکیه بر منابع کمیاب یا تخصص انسانی که فرصت‌های رشد را محدود می‌کنند، برای افزایش مقیاس مشکل داشته باشند. به عنوان مثال، یک شرکت حقوقی ممکن است مجموعه‌ای از مهارت‌های بسیار تخصصی برای طیف محدودی از مشتریان داشته باشد که توسعه آن را بدون قربانی کردن کیفیت چالش برانگیز می‌کند.

4) فشارهای رقابتی: وجود جایگزین‌ها می‌تواند بر مدل‌های تجاری فشار بیاورد. هنگامی که مشتریان به راحتی می‌توانند یک محصول یا خدمات را با یک جایگزین ارزان تر و راحت تر جایگزین کنند، شرکت‌ها ممکن است در رقابت باقی بمانند. روزنامه‌ها با رقابت سختی از سوی سایت‌های خبری آنلاین روبرو هستند. خرده فروشان آنلاین نیز با فروشگاه‌های سنتی آجر و ملات رقابتمی‌کنند.

 

کلام آخر

یک مدل کسب و کار خوب طراحی شده می‌تواند مزایای فوق العاده‌ای از جمله جهت روشن، بهینه سازی منابع، مزیت رقابتی، تنوع درآمد داشته باشد با این حال، یک مدل کسب ‌و کار معایب خود را نیز دارد. این معایب می‌تواند منجر به استحکام، عدم تقلید، مقیاس‌پذیری محدود و فشارهای رقابتی شود. درک مزایا و معایب مدل‌های مختلف کسب و کار برای سازمان‌ها حیاتی است زیرا آن‌ها استراتژی‌هایی را برای رشد و سودآوری توسعه می‌دهند. شرکت‌ها باید رویکردی فعالانه برای بازنگری مستمر مدل‌های کسب‌وکار خود داشته باشند و با محیط در حال تغییر سازگار شوند تا رقابتی و مرتبط باقی بمانند.

پیام بگذارید

X